THÁNG MƯỜI - NỐT TRẦM XAO XUYẾN TRONG BẢN HÒA CA THƯƠNG NHỚ CỦA VŨ BẰNG.

“Thương nhớ mười hai” của tác giả Vũ Bằng là một áng văn không hề xa lạ với những người yêu văn chương, yêu sự lãng mạn, nhẹ nhàng bởi áng văn ấy là một tấm thảm cảm xúc dệt bằng nỗi hòi niệm sâu sắc
        Với những người yêu văn chương, yêu sự lãng mạn, nhẹ nhàng thì có lẽ “Thương nhớ mười hai” của tác giả Vũ Bằng là một áng văn không hề xa lạ. Trong tùy bút này, Vũ Bằng không đơn thuần là ghi chép lại thời gian, mà là dệt nên một tấm thảm cảm xúc dệt bằng nỗi hoài niệm sâu sắc. Nếu mười hai tháng là mười hai bản tình ca, thì tháng Mười chính là nốt trầm xao xuyến, nơi mùa thu đạt đến đỉnh cao của vẻ đẹp thanh lịch và man mác buồn, gói trọn hồn cốt của Hà Nội xưa trong trái tim người xa xứ.
        Tháng Mười hiện ra dưới ngòi bút của Vũ Bằng là sự kết tinh của mọi vẻ đẹp mùa thu. Nó không còn là cái rực rỡ của tháng Tám mà đã chuyển sang một vẻ đẹp tinh tế, trầm mặc. Cái hồn của tháng Mười nằm gọn trong hương hoa sữa. Vũ Bằng viết về mùi hương này một cách nồng nàn, dịu dàng, quyện vào không khí se lạnh đầu mùa. Đây là mùi hương mang tính ám ảnh, là thứ "phải lòng" của ký ức. Đi kèm với hương hoa sữa là màu vàng lãng đãng của lá cây cơm nguội rụng thưa thớt, tạo nên một phông nền cổ kính, bình yên đến nao lòng. Tác giả còn đặc biệt yêu quý cái lạnh của tháng Mười, một cái lạnh "vừa đủ" để xoa dịu cái nắng gắt, để làm người ta thấy cần nhau hơn, chứ chưa buốt giá như mùa đông. Chính cái lạnh này đã làm cho không gian trở nên thơ mộng và gợi cảm hơn bao giờ hết.
       Tầm vóc của tùy bút "Thương nhớ mười hai" không chỉ ở cảnh vật mà còn ở tình cảm mà Vũ Bằng gửi gắm. Tháng Mười chính là mùa của sự trọn vẹn trong nỗi nhớ. Từ món quà quê như quả hồng đỏ, hạt cốm xanh non thơm mùi lá sen, cho đến thói quen uống trà, đọc sách, tất cả đều được nhắc đến với sự trân trọng đến tuyệt đối. Những chi tiết nhỏ nhặt ấy trở thành biểu tượng cho một lối sống tao nhã, một nét văn hóa Hà Nội mà tác giả sợ bị lãng quên. Trong cái không khí se lạnh của mùa thu, tình cảm gia đình và tình yêu trở nên thiết tha và gần gũi. Tháng Mười là mùa để "níu giữ", để chia sẻ hơi ấm, khiến nỗi cô đơn của người xa xứ càng thêm nhân lên, nhưng đồng thời cũng làm họ thêm khao khát được sống lại trong những khoảnh khắc ấy.
       Thành công của đoạn viết về tháng Mười còn nằm ở giọng văn trữ tình, mộc mạc nhưng đầy quyến rũ của Vũ Bằng. Tác giả đã vận dụng tối đa các giác quan, đưa người đọc vào một không gian đa chiều, sống động. Văn phong của ông không chỉ tả cảnh mà còn gợi tình, khiến cảnh vật hòa vào tâm trạng của con người. Chất Tự Thú và Tự Tình: Đoạn tùy bút về tháng Mười mang đậm tính cá nhân, như một lời tự tình chân thành, không tô vẽ. Chính chất tự sự mộc mạc ấy đã tạo nên sự đồng cảm sâu sắc, biến nỗi nhớ của riêng Vũ Bằng thành nỗi niềm chung của bao người Việt xa quê
- Thuỳ Linh-